عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
79
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
فرا پيش جهر داشت . آن معنى را كه بيان كرديم . جاى ديگر بر عكس اين گفت : إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ - تبدوا فرا پيش داشت تا تنبيهى باشد كه علم هر دو او را يكسانست ، او را آشكارا چه نهان است ، نه از آن نهان او را در علم نقصان است . نه ازين آشكارا زيادتى كه در هر دو حال داناى گمانست . يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً - تقديره و يحذركم اللَّه نفسه ، يوم تجد ، اگر خواهى ابتداء اين آيت با يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ ، پيوند ، و معنى آن باشد كه اللَّه شما را حذر مىنمايد از عذاب خود در آن روز قيامت كه هر كس بجزاء كردار خود رسند ، نيكان به ثواب ، و بدان به عذاب . و اگر خواهى به ، وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ پيوند ، و معنى آن باشد كه خداى روز رستخيز بر همهء چيز قادر است از عذاب و ثواب نواخت و سياست و رحمت و نقمت يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً همانست كه جاى ديگر گفت : يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا احصاه اللَّه و نسوه . وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ يعني القبيح من العمل ، يقرأ من كتابه تَوَدُّ اى تمنّى النفس عند ذلك لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً من المشرق الى المغرب . آن گه تاكيد را و استظهار بر ايشان كلمهء تحذير اعادت كرد و گفت : وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ و نيز رأفت و رحمت و مهربانى در تحذير بست گفت : وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ و معنى آنست كه من بر شما سخت مهربانم و بخشاينده ، كه تعجيل عقوبت نكردم ، و شما را بايد كردارى فرانگذاشتم ، بلكه از عاقبت كار و سرانجام كردار خبر دادم و حذر نمودم ، تا بيدار و هشيار باشيد ، و بعاقبت رستگار شويد . النوبة الثالثة قوله تعالى قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ . بزرگست و بزرگوار ، خداوند كردگار ،